banner 1000x250

Australia Loke Bolsu Estudu ba Jornalista Foinsa’e Timoroan

  • Share
banner 728x90

Balibo, www.news-viptv.com – Hodi haforsa servisu jurnalismu nian iha Timor-Leste, Embaixada Australia sei fo bolsu estudu ba jornalista foinsa’e Timoroan sira ho perseira ABC ID.

“Programa ida-ne’e sei fó apoiu ba jornalista foin-sa’e Timoroan sira ne’ebé foin hahů sira-nia kareira iha área jornalismu, ba sira ne’ebé ho tinan 30 mai kraik, hanesan ho jornalista Balibo Five na’in lima ne’e, no programa ne’e loke ba sira ne’ebé iha komitmentu ba reportajen interese públiku nian,” informa Embaixador Caitlin Wilson wainhira partisipa iha komemorasaun tinan 50 Trajedia Balibo 5 no Selebrasaun Loron Nasiona Liberdade Imprensa, Kinta (16/10/2025).

Embaixadora ne’e hateten, aplikante sira ne’ebė susesu sei halo viajen ba Austrália ba kolokas hamutuk ho ekipa reportajen ABC nian, no sei tuir formasaun hosi jornalista ABC atu apoia sira hodi bele dezenvolve no públika sira-nia servisu.

“Ami anúnsia inisiativa ida-ne’e iha Balibo, ohin loron iha fatin ne’e tanba fatin ida-ne’e iha istória neʼebé simboliza kbiit no responsabilidade jornalizmu ba interese públiku nian. Ami espera bolsa estudu ida-ne’e bele sai simbolu la’os de’it ba ami-nia parseria midia ne’ebé dura, maibé mós ba ligasaun entre ema sira husi Timor-Leste no Austália ne’ebé kle’an tebes,” nia dehan

Diplomata Asutraliana ne’e agradese tebe ba Governu no povo Timor-Leste ne’ebe prezerva ona Balibo House Trust hodi konta istoria ba dedikasaun jornalista Australiano nain 5 ne’ebe mate iha trajedia Balibo iha tinan 1975,

“Sosiedade sivil, inklui sindikatu sira, grupu advokasia sira, no klaru jornalista sira-nia familia rasik, hala’o ona papėl importante ida hodi mantein memória Balibo Five no Roger East sira-nia moris. Advokasia ida ne’e ajuda ona atu hari’i kultura solidaridade no ligasaun entre povu Australianu ho Timor-Leste,” nia dehan.

Tuir nia, matebian sira Balibo Five nian no Roger East marka momentu nakukun ida iha istória ida ne’ebé nasaun rua ne’e fahe hamutuk, sira-nia legadu sai hanesan ponte ida ne’ebé mak liga nasaun sira liuhusi kompaixaun, kooperasaun, no respeitu malu.

“Mai ita kontinua fó onra ba sira-nia memória, la’os deit ho liafuan, maibé liuhusi servisu sira ne’ebé ita halo hamutuk,” nia dehan.

Iha komemorasaun trajedia Balibo, familia husi matebian nain 5, hamutuk ho Familia Balibo sira halo misa agradesimentu ba matebian nain5, no hafoin fila husi misa sunu kedas lilin,no kari aifunan ba fatin ne’ebe matebian nain lima hakotu vida ba.

Jomalista Australianu nain 5 ne’ebe mate iha trajedi ane’e maka. Greg Shackleton, Tony Stewart, Gary Cunningham, Brian Peters, no Malcolm Rennie.

Alende jornalista Australianu nain 5 ne’e, iha mos jornalista Australianu ida seluk maka Roger East ne’ebe mate hafoin trajedia Balibo nian, mate iha Dili iha tempu invazaun Indonesia nian iha 1975.

“Ha’u mós hakarak hato’o ha’u-nia respeitu ba maneira oin-oin ne’ebé familia no kolega husi matebian sira halo ona hodi prezerva matebian sira-nia memória atu kontinua moris nafatin. Jornalista hirak ne’e mai iha Timor-Leste ho objetivu ida ne’ebé kle’an: atu fo sai istória ida ne’ebé importante ba akontesimentu ida ne’ebe mak ema barak  hatene iha tempu ne’eba”.

Agora, istória Balibo Five ne’e kuda metin ona iha Timor-Leste nia istória nasionál. Memória husi jornalista na’in-lima ne’e moris nafatin iha setór midia iha Timor-Leste ne’ebé dinámiku tebes, liu-liu ba jornalista sira atu kontinua buka lia-loos ho korajen no integridade. Ida-ne’e moris nafatin iha amizade no kolaborasaun sira entre midia profesionál entre Australianu no Timoroan sira. No ida-ne’e moris iha ligasaun sira entre komunidade sira iha baze, ne’ebé kria husi empatia, solidaridade, no valor sira ne’ebé hanesan.

Iha fatin hanesan mos Embaixadora Nova Zelandia mai Timor-Leste Helen Janne hateten, iha tempu agora labele iha tan jornalista mate tamba hetan oho.

Diplomata ne’ebe uluk mos nu’udar jornalista ne’e hateten, maske nune’e, iha tinan 2025, jornalista sira nafatin la seguru, no ita hotu iha responsabilidade, atu proteje média ida-ne’ebé livre no independente, hanesan parte importante ida husi demokrasia.

  • Share

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

error: Content is protected !!