Dili, WWWNEWS-VIPTV — Governu Timor-Leste subliña katak infraestrutura dijitál ne’ebé adekuadu no seguru sai prioridade fundamental atu suporta adopsaun Inteligénsia Artifisiál (AI) iha nasaun ne’e. Puntu ne’e destaka husi Ministru Transportes no Komunikasaun, Eng. Miguel Marques Gonçalves Manetelu, durante enkontru bilaterál ho Segundu Vise-Ministru Siénsia no ICT Koreia do Sul, Ryu Je-myung, iha ambitu Simeira Globál AI no Dijitál iha Seoul.
Ministru Manetelu esplika katak Timor-Leste presiza hametin infraestrutura telekomunikasaun no sistema dijitál antes bele aproveita plenamente benefísiu AI. Nia subliña katak dezenvolvimentu teknolojia ne’e la depende de’it ba disponibilidade software, maibé mós ba infraestrutura ne’ebé bele suporta prosesamentu dadus, konektividade no seguransa informasaun.
Iha enkontru ne’e, Timor-Leste fahe esperiénsia kona-ba progresu transformasaun dijitál iha nasaun laran, inklui planu atu estabelese sentru dadus nasionál no dezenvolve kapasidade iha área seguransa sibernétika. Inisiativa hirak ne’e konsidera importante atu prepara sistema dijitál nasionál ba nesesidade teknolojia emerjente sira.
Ministru Manetelu hateten katak kooperasaun ho Koreia do Sul bele sai oportunidade atu Timor-Leste hetan asesu ba koñesimentu tékniku, formasaun ba enjiñeiru no pesoál teknolojia informasaun, no fahe esperiénsia kona-ba aplikasaun AI no seguransa dijitál.
Enkontru bilaterál ne’e hala’o iha enkuadramentu Simeira Globál AI no Dijitál, ne’ebé mós envolve reprezentante husi nasaun seluk, inklui Bhutan, Sri Lanka no Mongolia, atu fahe dezenvolvimentu transformasaun dijitál no esplora oportunidade kooperasaun.
Iha parte seluk, Diretór Direção Dezenvolvimentu Sistemas, Téknolojia no Inovasaun husi TIC TIMOR I.P., Justo, afirma katak Governu Timor-Leste iha komitmentu atu hala’o estudu viabilidade kona-ba estabelesimentu sentru dadus nasionál. Sentru ne’e espera bele suporta teknolojia hanesan AI, Internet of Things (IoT) no blockchain, no hametin kontinuidade sistema dijitál iha Timor-Leste.
Governu mós kontinua promove literasia dijitál atu ajuda sidadaun sira komprende no uza plataforma dijitál ho responsabilidade, tanba adopsaun teknolojia presiza akompaña ho koñesimentu kona-ba benefísiu, risku no seguransa.
Esforsu atu dezenvolve infraestrutura dijitál, hametin seguransa sibernétika no prepara rekursu umanu sei sai elementu importante ba Timor-Leste atu avansa iha transformasaun dijitál no adopsaun AI iha futuru.













