banner 1000x250

Timor-Leste Husu Guiné-Bissau hatuur filafali orden konstitusionál ho urjénsia

  • Share
Ministru Negosiu Estranjeiru no Kooperasaun, Bendito Freitas iha nia vizita ba Sekretariadu CPLP iha Lisboa, Portugal. Photo: Dok MNEK
banner 728x90

DILI, www.news-viptv.com – Timor-Leste kontinua firmi ba nia pozisaun iha situasaun Guiné-Bissau nian ne’ebe lia ida deit ho CPLP (organizasaunba Komunidade País Lian Portugeza, red.) katak husu hatuur fila fali orden konstitusiona ho urjénsia hanesan kondisaun indispensável ba pás no estabilidade iha país ne’e.

Ministru Bendito Freitas ho Embaixadora Maria de Fátima Jardim nu’udar Sekretária Ezekutiva CPLP nian. Photo: Media MNEK

Timor-Leste nia pozisaun ne’e afirma husi Ministru Negósius Estranjeirus no Kooperasaun, Bendito dos Santos Freitas iha nia vizita ofisiál ida ba sede CPLP iha Lizboa, Portugal iha ámbitu prezidénsia pro tempore Timor-Leste nian ba organizasaun ne’e iha períodu tinan 2026-2027.

“Libertasaun imediata no inkondisionál hosi ema hotu ne’ebé detidu hafoin krize iha loron 26 fulan-novembru nian hanesan kondisaun dahuluk no esensiál atu fila fali ba normalidade demokrátika,” dehan Bendito Freitas.

Golpe militar ne’ebe akontese iha Novembru 2025 nu’udar golpe ba da-sia desde Guine-Bissau ukun rasik an iha 1974.

Iha nia inkontru ho Embaixadora Maria de Fátima Jardim nu’udar Sekretária Ezekutiva CPLP nian, membru governu ne’e mos hateten asume prezidénsia CPLP ne’e nu’udar kompromisu koletivu ida.

Ministru Bendito Freitas. Photo: Media MNEK

“Timor-Leste prontu simu dezafiu atu lidera Komunidade ho unanimidade no tuir konsensu hamutuk hosi Estadus-Membrus seluk,” hateten Bendito Freitas iha portal governu.

Durante sesaun ne’e, ko’alia kona-ba asuntu sira ne’ebé relasiona ho akompañamentu ba asuntus prinsipais iha ajenda organizasaun luzófona nian, inklui liña asaun no prioridades Timor-Leste nian iha ezersísiu prezidénsia pro tempore, nune’e mós asuntu sira ne’ebé relasiona ho funsionamentu institusionál CPLP nian, ho énfaze ba prosesu reestruturasaun no modernizasaun ba organizasaun ne’e, ho objetivu atu hametin nia hanesan instrumentu diálogu polítiku no kooperasaun multilaterál, nune’e mós reforsa lasu solidariedade no prosimidade entre Estadus-Membrus.

Durante sesaun solene, Ministru entrega instrumentu ratifikasaun ba Revizaun Estatutus CPLP nian, ne’ebé aprova iha Luanda, iha 27 marsu 2023, ratifikasaun ne’ebé hala’o husi Parlamentu Nasionál Timor-Leste.

Diskute mós kestaun sira ne’ebé liga ba hametin pilár kooperasaun ekonómika CPLP nian, inklui área sira hanesan komérsiu, empregu, formasaun profisionál, seguransa alimentár, kultura, edukasaun no promosaun lian portugés. Kona-ba ida-ne’e, Bendito Freitas hateten katak prezidénsia Timor-Leste nian nafatin foku “iha promosaun kooperasaun no dezenvolvimentu inkluzivu, liuliu iha ámbitu ekonómiku no sosiál”.

Iha ámbitu projesaun internasionál, Ministru partilla informasaun kona-ba adezaun Timor-Leste nian ba Asosiasaun Nasoins Sudeste Aziátiku (ASEAN, akrónimu iha lian inglés), ne’ebé formaliza iha fulan-outubru tinan 2025, hodi konsidera katak pasu ida-ne’e “nu’udar oportunidade ida ne’ebé laiha presedentes ba kriasaun ponte ida entre emprezárius luzófonus ho sira-nia omólogu sira iha Ázia no Pasífiku”.

Vizita ne’e inklui mós asinatura ba Livro de Honra da CPLP no deklarasaun ba imprensa.

Dezlokasaun ba Lizboa ida-ne’e nu’udar parte hosi vizita serbisu Ministru Negósius Estranjeirus no Kooperasaun nian ba Portugál, ne’ebé hala’o iha 14 to’o 21 Janeiru 2026, iha ámbitu prezidénsia pro tempore Timor-Leste nian ba CPLP.

  • Share

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

error: Content is protected !!