banner 1000x250

ADVETORIAL SEKOM- FETO IHA GOVERNASAUN LOKAL BaucauihaLideransa Veneranda Lemos

  • Share
PresidenteAutoridade MunicipiuBaucau wainhira simu posse husi Ministru AdministrasaunEstatalThomasCabral
banner 728x90
Dili, www.vipnews-tv.com- Baucau, Baucau……,”hakilar foin-sa’e nain 2 ne’ebe snu’udar ajudante kondutorla para hakilar iha bus diresaun Dili-Baucau ne’ebe para iha terminal Becora hodi avizu ba pasanjeiru sira ne’ebe atu baBaucaunune’e bele sae’e sira nian bus hodi labele salah sa’e bus ho diresaun Baucau. Iha bus laran kondutor mos kontinua hein pasanjeiru hodi rona mos kantiku, Timor, Timor……….Hauhadomio.., Hadomidomio………”ne’be kanta tuirhusi  feto foinsa’e nain rua nudar estudante universitariu iha univeraidade ida iha Diline’e kontinua kanta neneik ho hamnasa no iha bus liur ajudante kondutor nain rua halot sasan pasanjeiru hodi tau iha kapoo leten.maski bus diresaun Baucau barak ne’ebe para iha terminal, pasanjeiru iha diretu absuluta hodi deside bus ne’ebe mak nia hili hodi bele tula nia to’o iha Baucau.Hanesan mos Nono Governu Konstitusional lideradu husi Primeiru Ministru Kay RalaXananaGusmão, n’ebe Povu Timor-Leste hili ona atu governa Timor-Leste durante tinan 5 hahu husi2023 to’o2028, inklui mos Munisipiu Baucau governu tenki hili nia lideransa diak ida hanesan mos kondutor bus ne’ebe sei lori dezemvolvimentu ba povu Baucau konfiansa ne’e maka xefi governu hili Veneranda Eurico Marques Lemos Martins. Feto intelektual ida ne’ebe hetan konfiansa husi Primeiru Ministru Kay Rala Xanana Gusmão hodi lidera Munisipiu Baucau ne’ebe ho nia area luan 1528.21 km2 ho nia total populasaun 160,724. Nudar Prezidente Autoridade ne’ebe nia assumi ofisialmente desde 18/01/2025.

Munisípiu Baucau ne’ebe konese ho rai fatuk mutin ou kuluguisala’ós deit rai ida ho istória naruk, maibé mos sai hanesan sentru edukasaun, kultura, agrikultura no komérsiu iha rai laran. Iha tempu ne’ebé dezenvolvimentu nasional Baucau iha poténsia boot liu iha setor agrikultura, pescas, turizmu no negósiu ki’ik. Rai ne’e iha rai-fuan diak ba halo to’os, tasi ne’ebé riku ho ikan, no patrimóniu kultura ne’ebé sai identidade komunidade.tamba ne’edezenvolvimentu presiza kontinua halo atu responde ba nesesidade populasaun ne’ebé aumenta kada tinan. Infraestrutura, edukasaun, saúde no oportunidade ekonomia sai prioridade importante ba governasaun munisípiu.

Iha prosesu ida-ne’e, lideransa Veneranda Lemos, Presidente Autoridade Munisípiu Baucau, sai nu’udar parte importante husi esforsu governasaun atu hametin administrasaun públika, hadi’a servisu ba komunidade no promove dezenvolvimentu ne’ebé inkluzivu.

Ba ema barak iha Baucau, lideransa ida diak la’ós deit kona-ba ukun ka halo desizaun.Lideransa diak mak ihakapasidade atu rona povu, komprende sira-nia nesesidade no transforma aspirasaun sira sai programa ne’ebé bele sente diretamente iha komunidade.

Durante lidera Autoridade Munisípiu Baucaudesde 18 Janieiru 2025, VenerandaE.M. Lemos hatudu komitmentu boot atu hametin servisu públiku.

Nia fiarkatak governasaun ida diak tenke presente iha leet komunidade, la’ós hein ema mai deit iha edifísiu governu. Tanba ne’e, vizita ba suku, enkontru ho komunidade, reuniaun ho lideransa lokal no konsultasaun ho organizasaun sosiál sai parte husi nia maneira servisu.Ho dalan ida-ne’e, governasaun bele rona diretamente problema ne’ebé komunidade enfrenta no buka solusaun ne’ebé tuir realidade lokal.

Ho nia lideransa, eis deputada bankada CNRTno Sekretaria Estadu ba Setor Privadu iha vsexto  Governu Konstitusional ne’ iha ona esperensia governativa ligaduho orsamentu Jeral Estadu nian ne’ maka oinsa bele lori dezemvolvimentu ba Munisipiu ne’ebe nia lidera ho programa prioridade sira maka  Infraestrutura hanesan Base ba Dezenvolvimentu

Nia rekonese katakEstrada ne’ebé liga aldeia ho suku no suku ho sentru munisípiu importante tebes ba ekonomia komunidade.To’os nain presiza estrada diak atu lori produtu ba merkadu. Estudante sira presiza asesu ne’ebé seguru ba eskola. Pasiente sira presiza transporte ne’ebé fasil atu to’o ospitál.

Tamba ne’eGovernu munisípiu kontinua halo koordinasaun ho governu sentrál atu hadi’a estrada, sistema drenajen, fasilidade públika no infraestrutura administrativa.

autoridade munisipál intensifika vizita servisu ba postu administrativu sira hanesan Vemasse, Venilale, Quelicai, Laga no Baguia. Objetivu husi vizita sira mak rona diretamente preokupasaun komunidade, hare progresu projetu no asegura katak programa governu implementa tuir nesesidade lokal.

Abordajen ida-ne’e hamosu komunikasaun di’ak entre autoridade munisipál, xefe suku, juventude, feto no lider relijiozu sira.

Infraestrutura Sai Prioridade.

Dezenvolvimentu infraestrutura kontinua sai prioridade boot. Ho kooperasaun entre Governu Sentrál, Ministériu Obras Públikas no autoridade munisipál, projetu sira kontinua implementa atu hadi’a asesu ba komunidade.

Projetu sira inklui:

manutensaun no rehabilitasaun estrada rural;

hadi’a bee moos no drenajen;

estensaun eletrisidade ba área rural balu;

hadi’a fasilidade públika iha suku no postu administrativu.

ihaEsforsu veneranda Lemos nian ne’e ikus nia rezultadu iha25 Jullu 2026) hamutuk ho komunidade postu administrasaun Venilale simu Primeiru Ministru Kay Rala Xanana Gusmão hodi halo Serimonia Lansamentuestrada no be’e mos, ne’ebe antes ne’e iha24 Jullu 2026 nia mos akompana Primeiru Ministru Kay Rala Xanana Gusmão hamutuk Ministru Obras Publika (MOP) Samuel Marcal inagura projetu eletrifikasaun ba komunidade sira hodi asesu ba enerjia elektrika iha Uai-hare bo’o Suku Watulari no Caidenulale Suku Ossoala, Postu-Administrativu Vemasse, Munisípiu Baucau. Ne’ebe nudar Prezidente Autoridade hateten lori komunidade nia naran agradese ba IX Governu konstituisionál liu husi Ministeriu Obras Públika ne’ebé dedika an servisu lakolen hodi tun to’o aldeia sira haree ejizensia husi komunidade sira nian.

“amimoris iha kraik ne’e la presiza buat barak, ami presiza deit maka eletrisidade, be’e mos no saude, bainhira estrada diak , ahi diak klaru ke edukasaun bele lao, saude bele lao, maibe ida ne’e la diak ami mos sei hakdasak hela,” hateten PAM Baucau Veneranda Lemos.

Laos deit projetu estrada no eletresidade makkonsege lao ona, maibe iha postu balun hanesan LagaVemasse no Postu ne’ebe partense husi Munisipiu Baucau PAMBaucau ne’e hahu mos projejtu be’emos ba komunidade sira.

———————

Lideransa Veneranda Lemos izemplu ida husi lideransa feto sira iha governasaun lokal ne’ebe governu sentral hatudu onia konfiansa ba feto iha governasaun lokal. Iha polítika Nono Governu Konstitusional ne’ebe lidera husi Primeiru Ministru Kay Rala Xanana iha duni komitmentu oinsa Gusmãovaloriza feto sira ihapro sesu konstrusaun estadu dezemvolvimentu governu nia ne’e hstudu kedan iha kriasaun sekretaria estadu ba igualidade (SEI) ne’ebe lidera husi Elvina de Sousa Carvalho iha estrutura nono governu konsitituisional prova ida oinsa governu hodikonsidera feto iha ninia papel importante ba dezenvolvimentu. Liu husi SEI governu liu husi nia programa prepara mos oinsa hakbiit feto sira iha ninia partisipasaun hodi foti dezisaun.

Susesu nafatinVenerandaLemos iha it ania pozisaun nu’udar ba Prezidenti AutoridadeMunisipiu Baucau hodi hatudu ba Timor-Leste

No mundu katak feto Timor mos iha kapasidade lidera, Bravo bai ta, Bravo ba feto Timor-Lestehotu.

  • Share

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

error: Content is protected !!