Banner VIP TV

ACC Aprova Timor-LesteNia Prezidénsia ASEAN Iha 2029

  • Share
CaptionFoto: Ministra Negósius Estranjeirus Filipinas, Ma. Theresa LazaroKonfirma ona dezisaun Timor leste asumi Prezidensia ASEAN 2029 MANILA, 14 Novembru 2026 — Ministra Negósius Estranjeirus Filipinas, Ma. Theresa Lazaro, prezide enkontru Konsellu Koordenasaun ASEAN (ACC) dala-39 iha Manila, Filipinas, ne'ebé konfirma Timor-Leste sei asume Prezidénsia ASEAN iha tinan 2029. Desizaun ne'e marka etapa importante ida ba Timor-Leste nu'udar membru ASEAN ba-11, no sei sai oportunidade istórika ba nasaun atu lidera organizasaun rejionál ne'e pela primeira vez. Foto: Media GPM
banner 728x90

MANILA, (VIPTV) – Konsellu Koordenasaun ASEAN (ASEAN Coordinating Council – ACC) deside ona katak Timor-Leste sei asume Prezidénsia ASEAN iha tinan 2029, tuir sistema rotasaun alfabetu, depois Tailándia ne’ebé sei kaer responsabilidade ne’e iha 2028.

Desizaun importante ne’e sai durante enkontru ACC dala-39, ne’ebé hala’o iha Manila, Filipinas, iha Sábadu, 14 Novembru 2026. Ministra Negósius Estranjeirus Filipinas, Ma. Theresa Lazaro, mak anunsia desizaun ne’e iha konferénsia imprensa hafoin enkontru.
Ministru Negósius Estranjeirus Malázia, Datuk Seri Mohamad Hasan, mós konfirma katak desizaun ne’e foti ona, depois Timor-Leste no Mianmar hatudu interese atu kaer Prezidénsia ASEAN iha 2029.

Tuir sistema rotasaun ne’ebé ASEAN aplika, Singapura sei kaer Prezidénsia iha 2027, Tailándia iha 2028 no Timor-Leste iha 2029. Depois Timor-Leste, Vietnam mak sei tuir iha rotasaun.
Timor-Leste tama ofisialmente nu’udar membru ASEAN ba-11 iha 26 Outubru 2025, durante 47.ª Simeira ASEAN iha Kuala Lumpur, Malázia. Ho desizaun foun ne’e, Timor-Leste hetan oportunidade istórika atu lidera organizasaun rejionál ne’e pela primeira vez.

Governu Timor-Leste hahú ona prepara-an atu asume responsabilidade boot ne’e liuhosi estabelesimentu Konsellu Nasionál Organizasaun Prezidénsia ASEAN (ASEAN Chairship National Organizing Council – ACNOC), ne’ebé Primeiru-Ministru Kay Rala Xanana Gusmão lidera.
Konsellu ne’e harii nu’udar mekanizmu koordenasaun interministeriál atu asegura preparasaun iha nivel governu tomak, inklui planeamentu, implementasaun no monitorizasaun atividade hotu-hotu relasiona ho organizasaun Prezidénsia ASEAN 2029.
Iha enkontru dahuluk ACNOC, ne’ebé hala’o iha 24 Fevereiru 2026, Governu aprova ona termu referénsia ba komité operasionál hamutuk 14, ne’ebé kobre área importante sira, hanesan ajenda no kontéudu, protokolu no serimónia, lojístika no transporte, rekursu umanu, formasaun no voluntáriu sira.
Governu mós prepara avaliasaun kona-ba kapasidade nasionál iha área infraestrutura, rekursu umanu, seguransa, komunikasaun, finansas no operasaun, hodi identifika nesesidade no hadi’a preparasaun molok tinan 2029.
Iha 26 Outubru 2026, Governu hala’o enkontru koordenasaun interministeriál dala-5 kona-ba adezaun Timor-Leste ba ASEAN, hamutuk ho enkontru ACNOC dala-4, hodi avalia progresu integrasaun nasionál no monitoriza preparasaun ba Prezidénsia ASEAN.
Desizaun ACC ne’e marka etapa importante ida iha istória diplomásia Timor-Leste, no loke oportunidade foun ba nasaun atu hatudu kapasidade diplomátika, institusionál no lideransa iha nivel rejionál.
Prezidénsia ASEAN 2029 sei reprezenta responsabilidade boot ba Timor-Leste, la’ós de’it atu organiza enkontru no simeira rejionál, maibé mós atu kontribui ba definisaun ajenda, kooperasaun ekonómika, seguransa, dezenvolvimentu no integrasaun entre nasaun membru ASEAN sira.

Writer: MEILANA, Evangelisto Santos
  • Share

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

error: Content is protected !!