
Caption Foto : Deputadu Parlamentu Nasionál hatudu sira-nia votu durante votasaun kona-ba proposta viajen estadu Prezidente Repúblika José Ramos-Horta ba Coreia do Sul, Béljika, Turquia no Emirados Árabes Unidos. Foto: VIPhoto / Gantry Meilana, screenshot RTPN.
Dili, NEWS-VIPTV.COM — Deputadu Parlamentu Nasionál husi partidu FRETILIN, Florentino Ximenes da CostaSinarai, hato’o kritika kona-ba proposta viajen estadu Prezidente Repúblika José Ramos-Horta ba nasaun ha’at, ho husu atu avalia didi’ak benefísiu ne’ebé vizita diplomátika hirak ne’e sei lori ba povu Timor-Leste, iha tempu ne’ebé nasaun sei enfrenta dezafiu iha área saúde no jestaun rekursu públiku.
Proposta viajen estadu ba Coreia do Sul, Béljika, Turquia no Emirados Árabes Unidos (EAU)
3 novembru to’o17 2026 hetan aprovasaun iha Parlamentu Nasionál ho votu 33 a favor, deputadu na’in 3 kontra no na’in 7 abstensaun.
Florentino Kestiona Vantajen Viajen ba Turquia no Europa
Ihavotasaun, Florentino Ximenes da Costa kestiona objetivu no vantajen konkretu husi viajen estadu, liuliu vizita ba Turquia no nasaun sira iha Europa. Nia husu atu konsidera se vizita hirak ne’e sei lori rezultadu konkretu ba dezenvolvimentu nasaun no moris povu nian.
Nia mós hato’o preokupasaun kona-ba situasaun iha rai laran, liuliu iha área saúde, ne’ebé presiza atensaun no rekursu adekuadu. Tuir nia kritika, bainhira Estadu planeia gastu ba atividade diplomátika, tenke haree mós prioridade importante sira ne’ebé diretamente afeta sidadaun.
Florentino husu atu desizaun kona-ba gastu públiku la’ós haree de’it objetivu ofisiál, maibé tenke konsidera mós kustu, nesesidade no benefísiu ne’ebé povu bele hetan.
“Presidenti Republika nia mandatu efetivu fulan 1 ou 2 kala halo atu hotu ba aproveita pasiar, ba turkey halo saida vntazem saidaa, eropa kedas, saude rai laran colapsu, nusa la hare ida ne’e Gasta povu nia osan halo hotu fundus minarai,” dehan deputadu FRETILIN ne’e.
Hodi hatutan antes ba votasaun hateten,” husu ita hotu loke fuan ho neon, hare didiak laeestraga rai ne nia osan,”
Husu Atu Uza Osan Públiku Ho Kuidadu
Deputadu FRETILIN ne’e apela ba deputadu sira atu foti desizaun ho neon nakloke no analiza didi’ak impaktu finanseiru husi proposta ne’e. Nia preokupasaun mós liga ho sustentabilidade finanseira Timor-Leste no dependénsia ba rekursu petróleu.
Nia hanoin katak osan públiku tenke jere ho responsabilidade, ho konsiderasaun ba prioridade nasionál hanesan saúde, edukasaun no servisu báziku sira. Tanba ne’e, gastu ba viajen estadu presiza iha justifikasaun ne’ebé klaru no transparénsia kona-ba rezultadu ne’ebé sei hetan.
Iha sorin seluk, viajen estadu bele sai dalan ida atu hametin relasaun bilateral, buka oportunidade kooperasaun no promove interese Timor-Leste iha mundu internasionál. Maibé, debate kona-ba proposta ne’e hatudu katak kustu no benefísiu ba povu kontinua sai konsiderasaun importante iha avaliasaun gastu Estadu.
Parlamentu Aprova Ho Votu 33
Maski iha kritika no preokupasaun husi deputadu balu, proposta viajen estadu Prezidente Repúblika ba nasaun ha’at hetan maioria votu a favor iha Parlamentu Nasionál. Rezultadu votasaun ne’e mak deputadu na’in 33 aprova, na’in 3 kontra no na’in 7 abstensaun.
Diskusaun ne’e hamosu fali atensaun ba importánsia transparénsia iha desizaun kona-ba gastu públiku, atu sidadaun sira bele komprende objetivu viajen diplomátika, kustu ne’ebé envolve no rezultadu ne’ebé Governu no Prezidente espera atu lori ba nasaun.













